ACTIE

Werknemers wasserijen dwingen door acties loonsverhoging af

‘WE LATEN NIET MEER MET ONS SOLLEN’

Tekst Adrie Boxmeer Beeld Monique Tiethof

Werknemers van de wasserijen maken bij het 'standbeeld voor de onmisbare beroepen' duidelijk waarom ze actievoeren.

'HET IS HEEL ZWAAR WERK'

Een cao met een loonsverhoging van 2 procent binnenhalen, terwijl de werkgevers aanvankelijk bijna niets boden. Dat bereikten de werknemers bij de industriële wasserijen na een maand actievoeren. Het waren de eerste acties ooit in deze sector. 'We hebben onze eisen maar ten dele kunnen realiseren. De volgende onderhandelingen voor de cao Textielverzorging beginnen alweer in het najaar. De werkgevers zijn gewaarschuwd.'

Waarom pikken werknemers in een sector waar nog nooit actie is gevoerd het uiteindelijk niet meer?

Dat vragen we aan FNV-kaderleden Peter Liplijn, Durk Brouwer en Monique Tiethof. Peter en Monique werken bij Cleanlease in Goes en Nijkerk, Durk bij Rentex in Bolsward. Durk: 'We moeten al jaren bakkeleien om er loon bij te krijgen. Dit keer ging het volgens de werkgevers slecht in de sector vanwege corona. De FNV bood daarom aan om met werkgevers die een loonsverhoging niet konden betalen een aparte regeling te treffen. Maar de werkgevers wilden er in het begin niets van weten.' Monique: 'Corona werd misbruikt om ook deze keer geen loonsverhoging te bieden. Veel wasserijen werken onder meer voor de horeca. Daar ging het zoals bekend slecht door corona. Maar we werken ook voor ziekenhuizen. Die hadden het juist razend druk. Na onze acties wilden de werkgevers alsnog afspraken maken. In de nieuwe cao staat dat de loonsverhoging is uitgesteld tot januari 2023 voor wasserijen die in de retailreiniging en voor meer dan 50 procent voor de horeca werken.'

Wat is er aan de hand bij de wasserijen?

Monique: 'Ik heb meerdere cao-onderhandelingen meegemaakt en hoor altijd hetzelfde verhaal dat klanten niet meer willen betalen. Het heeft geleid tot een jarenlange harde concurrentiestrijd tussen de wasserijen waar de werknemers de dupe van zijn.' Peter: 'In de goede jaren is het geld in de portemonnee van aandeelhouders verdwenen, in plaats van te investeren in het personeel en automatisering. Werknemers moeten steeds meer doen. We zijn tegenwoordig meer een productiebedrijf dan een wasserij. Er wordt alleen maar gestuurd op cijfers. In Goes werkten ooit honderd mensen, dat zijn er nu nog 65 terwijl het werk niet is afgenomen.'

Dat leidde uiteindelijk tot acties, in Goes tot een werkonderbreking van een uur.

Peter: 'Dat klopt. Medewerkers waren tot nu toe heel loyaal. Maar dat is afgenomen. Het was deze keer niet moeilijk om mensen mee te krijgen in de actie.' Monique: 'Het water staat de mensen aan de lippen. Er zijn steeds meer collega's die niet kunnen rondkomen. Hierdoor kunnen wasserijen steeds moeilijker goede, gemotiveerde mensen aantrekken, omdat die ergens anders meer kunnen verdienen. Het is zelfs zo erg dat de laagste salarisschaal onder het minimumloon dreigde te zakken. Daarom staat er nu een zin in de cao dat de laagste inkomens altijd 5 cent hoger liggen dan het minimumloon. Alleen al het feit dat die zin erin moet, is al veelzeggend.'

Uit een peiling van de FNV blijkt dat driekwart van de werknemers in de wasserijen vreest hun pensioen niet gezond te halen. Wat maakt het werk zo zwaar?

Monique: 'Je moet de hele dag met containers sjorren. Een lege container weegt al zo'n 65 tot 70 kilo. Als er lakens in zitten zijn ze loodzwaar. Verder ligt het werktempo hoog door de normen die gelden. Bijvoorbeeld 900 handdoeken per uur verwerken. Dat vouwen gebeurt weliswaar machinaal, maar het levert wel een hoge werkdruk op.' Peter: 'Het is ook repeterend werk en dat leidt tot klachten aan knieën, ellebogen en schouders.

Automatisering maakt het werk lichter, maar het leidt toch ook tot verlies van werkgelegenheid?

Durk: 'In Bolsward zijn we begonnen met automatisering. Een robot trekt nu de containers. Hierdoor hebben we dezelfde productie met twee mensen minder. Binnenkort komt er ook een handdoekinsteekrobot.' Peter: 'Bij Cleanlease Goes hebben we nog geen robots. In onze vestiging in Eindhoven zijn ze al verder, maar wij doen alles nog fysiek.'

Omdat oudere werknemers het steeds moeilijker volhouden, is er in de cao een generatiepact afgesproken, waardoor ouderen korter kunnen werken.

Monique: 'Vanaf 1 januari kun je vanaf vijf jaar voor je pensionering 80 procent werken, met 92,5 procent salaris en 100 procent pensioenopbouw. Het generatiepact geldt voor iedereen in loongroep 2 en 3 en voor chauffeurs met een dienstverband van ten minste 50 procent die minimaal vijf jaar in de sector werken. Dat is een goede stap, maar wel een eerste. De volgende stap is dat het generatiepact ook voor hogere loongroepen gaat gelden.' Durk: 'Ik ga er zeker gebruik van maken. Een dag minder werken in de week, ik kijk ernaar uit.'

De cao geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2020 tot en met 31 december 2021. Het betekent dat na de zomer alweer de onderhandelingen voor een nieuwe cao starten. Moeten de werkgevers weer rekening houden met een hoge actiebereidheid?

Peter: 'In Goes is die nog steeds hoog. Als het moet zullen we er weer staan. Dat geldt ook voor andere wasserijen.' Monique: 'De FNV eiste 5 procent loons­verhoging, we hebben 2 procent binnengehaald. Als het aan de werk­gevers had gelegen hadden we een deel van onze eindejaarsuitkering moeten inleveren voor die loonsverhoging. Dat is een sigaar uit eigen doos. Ook gaat het bij elke cao over de ouderendagen en proberen ze telkens van de zaterdag een normale werkdag te maken. En er is nog steeds geen fatsoenlijke vergoeding voor het woon-werkverkeer.' Durk: 'Ik ben heel trots op wat we als FNV hebben bereikt. We laten niet meer met ons sollen.' Monique: 'De werkgevers zijn gewaar­schuwd.'

'DE WERKGEVERS ZIJN GEWAARSCHUWD'

Deel deze pagina