MILIEUMAATREGELEN

FNV ROEPT KABINET OP OM ENERGIE-INTENSIEVE INDUSTRIE TE BLIJVEN COMPENSEREN

Tekst Adrie Boxmeer Beeld Bert Janssen

Joosje de Lang

Blijf de extra CO2-emissiekosten van energie-intensieve bedrijven ook na 2020 compenseren. Deze oproep doen de Groningse FNV-bestuurders Joosje de Lang en Albert Kuiper aan minister Wiebes en staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Als de compensatie stopt, dreigen diverse bedrijven uit Nederland te verdwijnen, aldus de FNV-bestuurders.

Het is geen toeval dat de brief aan de ministers en de staatssecretaris is geschreven door twee Groningse FNV-bestuurders. Want in het noordoosten van Groningen zijn diverse bedrijven gevestigd die bij de productie veel energie gebruiken, zoals Damco Aluminium (het vroeger Aldel) in Delfzijl, ESD-SIC in Farmsum (producent van siliciumcarbide dat in de industrie op vele manieren wordt toegepast), de kartonnage-industrie en NEG Electric Glass Fiber in Hoogezand. Omdat deze bedrijven veel energie gebruiken, zijn ze ook (indirect) verantwoordelijk voor de uitstoot van CO2. Immers, bij de productie van stroom blazen elektriciteitscentrales veel CO2 via hun schoorstenen in het milieu. Om dit terug te dringen, moeten energie-intensieve bedrijven sinds 2013 CO2-rechten kopen. Dit levert de staat veel geld op, zo’n 504 miljoen euro per jaar. De EU heeft bepaald dat lidstaten met dat geld de energie slurpende industrie in hun land mogen subsidiëren, zodat er geen concurrentienadeel ontstaat met landen waar de milieuregels minder streng zijn. Het is uiteraard wel de bedoeling dat de bedrijven die deze subsidie krijgen maatregelen nemen om met minder energie te produceren. Aluminiumproducent Damco heeft bijvoorbeeld al grote stappen gezet bij de vergroening van het productieproces. En de kartonnage-industrie maakt grotendeels gebruik van gerecycled papier om het milieu te ontlasten.

BEDRIJVEN OVERLEVEN NIET

Echter, de Nederlandse regering stopt de compensatieregeling per 1 januari 2021. Dat is vervelend voor die bedrijven, te meer daar omringende landen zoals Duitsland hebben besloten om door te gaan met de compensatie. Hierdoor verslechtert hun concurrentiepositie ten opzichte van Duitse ondernemingen net over de grens. FNV-bestuurder Joosje de Lang: ‘We zijn bang dat bedrijven als ze voor de beslissing staan voor langdurige investeringen, die dan niet in hun vestiging in Groningen zullen doen maar ergens anders. Ook kunnen bedrijven besluiten om te verhuizen naar landen met minder strenge milieueisen of naar EU-lidstaten die wel met de compensatie doorgaan. Damco en ESD zullen dat uiteindelijk niet overleven. Want Damco mag dan steeds groener worden, het is en blijft een bedrijf dat veel stroom nodig heeft. En de kartonnage zal in de kosten moeten snijden met gevolgen voor de werkgelegenheid. Al met al vrezen we dat er zo’n 2500 banen zullen verdwijnen. En dat in een regio waar de werkgelegenheid toch al niet voor het oprapen ligt.’

SNEL DUIDELIJKHEID

De FNV wijst er ook op dat stopzetting van de compensatie weleens nadelig voor het milieu kan uitpakken. Joosje de Lang: ‘De Nederlandse industrie blijft aluminium nodig hebben. Moeten die bedrijven dat dan importeren uit China, waar fabrieken produceren op een manier die heel belastend is voor het milieu? En willen we voor een strategisch belangrijk product als aluminium of glasvezel wel afhankelijk zijn van het buitenland?’ De FNV vindt dat er snel duidelijkheid moet komen van het kabinet over de compensatie. Want veel bedrijven zijn door de coronacrisis nu druk bezig met investeringsplannen en bedrijfsstrategieën voor de komende jaren. Wel of geen compensatie is dan bepalend voor de toekomst en de overlevingskansen van deze bedrijven.