ENERGIETRANSITIE

FNV waarschuwt voorzitter Klimaatberaad Ed Nijpels:

‘DE STERKSTE SCHOUDERS MOETEN DE ZWAARSTE LASTEN DRAGEN’

Tekst Adrie Boxmeer Beeld FNV

De FNV vindt dat de kosten van de vermindering van de CO2-uitstoot te veel bij de werknemers en mensen met een laag inkomen terechtkomen. Dat schrijft vicevoorzitter Kitty Jong aan Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad.

De FNV nam een half jaar de tijd voor het schrijven van een reactie op het Klimaatakkoord dat Ed Nijpels in juni vorig jaar presenteerde. Een akkoord dat de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent moet terugbrengen. Kitty Jong besteedde die tijd door op diverse plaatsen met FNV-leden te overleggen over het Klimaatakkoord. Zo sprak ze in november in Delfzijl met leden werkzaam bij industrieën die veel CO2 uitstoten of veel energie gebruiken. De reacties van de leden logen er niet om.

‘Leuk, die geldpotjes om de gevolgen van de energietransitie voor de werknemers op te vangen. Maar die potjes komen doorgaans in de Randstad terecht en nooit in Noordoost-Groningen.’

‘In deze regio ligt de werkgelegenheid niet voor het oprapen. We moeten oppassen dat door strenge Nederlandse eisen de industrieën hier sluiten en een paar kilometer verderop in Duitsland doorgaan.’

NIET DE JUISTE KENNIS

In de brief aan Nijpels onderschrijft de FNV het Klimaatakkoord van Parijs. ‘We willen de planeet schoner achter laten voor jongere generaties, maar wel met behoud van onze welvaart, democratie en sociale rechtsstaat.’

De bond voorziet de nodige problemen om dat doel te bereiken. Want de energietransitie leidt weliswaar tot meer banen, maar er verdwijnt ook werkgelegenheid. Probleem: de opleiding van veel werknemers die hun baan kwijtraken, is niet geschikt voor de nieuwe banen. Kitty de Jong schrijft hierover: ‘Veel werknemers, en veel van onze leden, werken ofwel in een sector ofwel in een regio waar de banen onder druk komen te staan of verdwijnen, of hebben niet de juiste kennis en vaardigheden in huis. Dat geldt zeker voor regio’s die het ook in algemene zin al zwaar te verduren hebben of rechtstreeks de concurrentie met landen net over de grens moeten aangaan, zoals de Eemsdelta.’

RECHTVAARDIGE ARBEIDSMARKT

De FNV wil daarom dat de energietransitie gepaard gaat met een rechtvaardige arbeidsmarkt. Kitty Jong: ‘Een rechtvaardige arbeidsmarkt met aandacht en geld voor de mensen van wie hun baan wellicht onder druk komt te staan. Dat gaat echter niet vanzelf. Zo heeft de FNV lang moeten onderhandelen om voor de werknemers van de Hemcentrale in Amsterdam een financiële regeling voor elkaar te krijgen. Deze centrale ging als eerste kolengestookte centrale begint dit jaar dicht.

Ook over de nieuwe banen die ontstaan heeft de FNV twijfels. Kitty Jong: ‘Ook de nieuwkomers op de arbeidsmarkt hebben in een groene economie recht op een fatsoenlijke baan met zekerheid en een leefbaar loon. Dus fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden met vaste contracten, veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, zeggenschap voor werknemers en een zinvolle arbeidsinhoud. Geen flutbaantjes. De rol van de vakbond is hierbij cruciaal. De praktijk laat echter zien dat grote aannemers die windturbines bouwen op zee weinig op hebben met bonden.’

'ENERGIEARMOEDE'

De FNV wil dat de lasten van de energietransitie eerlijk worden verdeeld. De bond is er niet gerust op dat dit daadwerkelijk zal gebeuren. Kitty Jong: ‘Nijpels wil voorkomen dat de verduurzaming stuit op een gebrek aan financiële draagkracht. Mooie woorden, maar uit een rapport dat in november verscheen, blijkt dat 650.000 huishoudens hun maandelijkse energierekening niet of nauwelijks kunnen betalen. In 2030 loopt dit op tot 1,5 miljoen huishoudens. Dat noemen wij "energiearmoede". Hoe kan een deel van onze leden überhaupt geld besteden aan het verduurzamen van hun woning als ze de energierekening nu al niet kunnen betalen? Net als de industrie zouden ook alle burgers voordeel moeten hebben van de energietransitie. Het is toch te zot voor woorden dat vele miljarden beschikbaar worden gesteld aan beursgenoteerde bedrijven, maar niet aan burgers die het niet kunnen betalen? De energietransitie is ook een maatschappelijke transitie. Hierbij geldt uiteraard dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen.’

Deel deze pagina